Siła wytwórcza - Strona 3 z 7

Category Siła wytwórcza

Teoretyczna wiedza nauk technicznych

Ale teoretyczna wiedza techniczna w sposób istotny różni się co do swego charakteru i treści od teoretycznej wiedzy nauk przyrodniczych i społecznych 76. W odróżnieniu od nauk przyrodniczych i społecznych dających teoretyczne poznanie tego, co istnieje, nauki techniczne mają na celu poznanie praw i metod przekształcania materii zgodnie z potrzebami społeczeństwa.

dalej

Nauka sama przez się nie jest siłą wytwórczą

Na ogół poznanie naukowe nie prowadzi bezpośrednio do innowacji technicznych. Teoria względności, teoria kwantowa, nowa mechanika kwantowa, teoria elementarnych cząsteczek – nie prowadzą bezpośrednio do innowacji, podobnie jak nie stały się od razu innowacjami technicznymi odkrycie radioaktywności, neutronów, pozytywnych elektronów itd.

dalej

Czego wymaga planowanie?

Określa się również optymalne wielkości udziału nakładów na badania i prace rozwojowe w dochodzie narodowym. Obecnie – wiadomo – nakłady te wzrastają szybciej niż dochód narodowy, co prowadzi do stałego wzrostu ich udziału w dochodzie. Jest rzeczą oczywistą, że udział ton nie może wzrastać w sposób nieograniczony. Jeśliby np. utrzymane zostało aktualne tempo wzrostu ilości pracowników naukowych, to około 1990 r. pracą naukową musieliby się zajmować wszyscy pracujący. Istnieje w każdym czasie optymalny zakres działalności badawczo-rozwojowej w ramach całej gospodarki, przemysłu, zjednoczenia lub instytucji. Kryterium tego optimum musi być stopień zmian, jaki jest możliwy do zrealizowania w potencjale produkcyjnym przemysłu i gospodarki w wyniku zastosowania poznania naukowego z uwzględnieniem dodatkowego zapotrzebowania na materiały, energię, siłę roboczą itd.33 Do określenia tego optimum potrzebne są odpowiednie dane statystyczne ,i porównania międzynarodowe. Uważa się jednakże, że owa optymalna wielkość, zależna od aktualnego poziomu technicznego i ekonomicznego poszczególnych gałęzi i całej gospodarki, w miarę podnoszenia tego poziomu wykazuje tendencję wzrostową do pewnej tylko granicy, poza którą dalszy wzrost będzie związany z zachwianiem pożądanej równowagi i z marnotrawstwem środków. Po prostu gospodarka nie będzie w stanie przyswoić sobie w dostatecznym stopniu wszelkich osiągnięć naukowo-technicznych. Stwierdza się niekiedy, że ten najwyższy optymalny udział nakładów na badania i prace rozwojowe nie może wynosić więcej niż 12% dochodu narodowego i więcej niż 22% inwestycji brutto 34. W gospodarce socjalistycznej niemożliwe jest prawidłowe planowanie rozwoju gospodarczego bez planowania rozwoju nauki i techniki. Planowanie to wymaga:

dalej

Projektowanie innowacji technicznych cz. II

Punktem wyjściowym projektowania jest opracowanie koncepcji projektu, czyli koncepcji przedmiotu lub procesu technicznego, który pragnie się zrealizować. Tworzenie koncepcji projektowej dokonuje się na drodze syntezy uznanej potrzeby i technicznych możliwości, jakie zapewnia istniejący stan wiedzy naukowej i technicznej.

dalej

Przekształcanie nauki w bezpośrednią siłę wytwórczą

Istnieje powszechne przekonanie, że prawidłowa organizacja badań i prac rozwojowych oraz racjonalność działań na wszystkich ich etapach stanowi najważniejszy czynnik pomyślnej i efektywnej realizacji innowacji technicznej. Uważa się, że każdy projekt techniczny posiada specyficzne wymogi odnośnie do formy i struktury organizacji procesu realizacji. I dlatego też podstawowym warunkiem efektywnej realizacji innowacji technicznej jest określenie racjonalnej organizacji zgodnej z wymogami charakteru, zakresu i wewnętrznej struktury projektu technicznego. Tworzy się też specjalne instytuty naukowe doradcze, których zadaniem jest organizacja procesu przekształcania nauk dla potrzeb praktycznych. Udzielają one porad i opracowują ekspertyzy z zakresu organizacji badań i prac rozwojowych oraz prowadzą w ramach tej problematyki samodzielne badania. Powołuje się również specjalne urzędy jako organy państwowe dla rozwijania ścisłej więzi między nauką i praktyką 63.

dalej

Matematyzacja nauk

Rroces wykorzystywania sił przyrody przy tworzeniu środków technicznych można z punktu widzenia jego przebiegu określić jako proces działania, w którym realizowany jest określony plan. Podstawą tego planu jest znajomość praw przyrody. Ale dla technicznego tworzenia najbardziej użyteczne, nieodzowne są bardzo ściśle określenia zależności przyrodniczych za pomocą formuł matematycznych.

dalej

Przekształcenie nauki w bezpośrednią siłę wytwórczą

Przygotowanie odpowiednio kwalifikowanych kadr technicznych dla gospodarki narodowej jest procesem długotrwałym i wymaga planowego działania ze strony państwa. Edukacja techniczna powinna zaczynać się od racjonalnego technicznego wychowywania młodzieży już w ogólnokształcącej szkole średniej. Elementarne wychowanie techniczne powinno obejmować wiedzę w zakresie historycznego rozwoju techniki, naukową interpretację działania środków technicznych w powiązaniu z nauczaniem fizyki, chemii, biologii itd. Celem edukacji technicznej jest: 1) rozwijanie u młodzieży praktycznych umiejętności, 2) budzenie zrozumienia i zainteresowania dla technicznych przedmiotów oraz 3) przygotowanie do technicznych zawodów.

dalej

Wynalazek chromatografii

Wszystkie one przyczyniają się bardzo poważnie do rozwoju nauk. Wynalazek chromatografii zmienił w sposób gruntowny badania biochemiczne. Fotopowielacz i zwierciadła kondensacyjne o bardzo wysokiej energii pozwoliły na odkrycie emisji o bardzo słabej intensywności we wszystkich dziedzinach promieniowania elektromagnetycznego, szczególnie w dziedzinie radioastronomii39. Zastosowanie mikroskopów elektronowych pozwoliło poznać i wyjaśnić naturę cząsteczek, co umożliwiło opracowanie odpowiednich stopów magnetycznych40. Konstrukcja magnesów o wysokiej intensywności opierała się z jednej strony na teorii nadprzewodności, a z drugiej na rozwoju urządzeń elektronicznych: maserów mikrofalowych, które pozwoliły wytwarzać pole magnetyczne o niskiej temperaturze, kriostatów – urządzeń służących do utrzymywania niskich temperatur. Z kolei badania stosowanych materiałów magnetycznych pozwoliły na poważny rozwój samej teorii magnetyzmu 41. Do pomiarów różnych zjawisk wykorzystuje się obwody elektroniczne, kwarc kryształowy, promieniowanie pewnych molekuł i radioizotopów. Zastosowanie maserów i laserów pozwoliło na nowe kierunki badań, którymi zajmują się radioastronomia i radiokosmologia. Dzięki eksperymentalnym technikom (stosowaniu promieni X, niskich temperatur, silnych pól magnetycznych) możliwy stał się ogromny postęp w poznaniu monokryształów. We wszystkich naukach, szczególnie tych, gdzie stosuje się ścisłe metody matematyczne, szerokie zastosowanie znalazły maszyny liczące, które pozwalają na szybkie przetwarzanie wyników badań. Rozwój nauki jest dziś niewątpliwie funkcją poziomu technicznego.

dalej

Badania ekonomiczne – częścią składową prac rozwojowych cz. II

Odpowiednio wielki rynek zbytu to przede wszystkim problem ceny produktu ulepszonego lub nowego, a więc kosztów jego wytworzenia bądź też kosztów stosowania nowego lub ulepszonego procesu wytwórczego. Szczególną rolę w toku realizacji innowacji technicznych odgrywa bieżąca analiza kosztów. Jeśli innowacja dotyczy produktu, to badania kosztów zmierzają do stwierdzenia, czy waga, rozmiary, wytrzymałość itd. całego produktu i jego elementów są rzeczywiście konieczne. Bardzo często okazuje się, że wiele elementów może być wytworzonych w sposób prostszy i tańszy.

dalej

Zasada niezawodności w technice

Techniczna twórczość realizuje się zgodnie z zasadą technicznej i ekonomicznej wykonalności. To znaczy nowa konstrukcja techniczna powinna być taka, żeby ją można było wykonać za pomocą istniejącej techniki i istniejących zasobów ekonomicznych. Teoria techniczna i aktualny poziom rozwoju techniki mają decydujący wpływ na wykonalność technicznego zastosowania wiedzy naukowej. Ale optymalne rozwiązanie może być osiągnięte jedynie wtedy, gdy teoria techniczna uwzględnia warunki społeczno-ekonomiczne. Stąd każde zadanie rozwoju nowej lub udoskonalenie istniejącej techniki musi brać pod uwagę bardzo wiele czynników: zapotrzebowanie społeczne na określoną innowację, istniejący potencjał naukowy, techniczny, a więc podaż określonych zasobów odpowiedniej siły roboczej, urządzeń, wyposażenia technicznego, energii, koszty realizacji, potencjalny rynek zbytu itd. W każdej specyfikacji projektu technicznego niezbędny jest udział specjalistów z wielu nauk społecznych.

dalej