Procen rozwoju siły wytwórczej

Category Procen rozwoju siły wytwórczej

Wykorzystywanie nauki do techniki produkcyjnej

Człowiek tworzy naukę, człowiek wykorzystując naukę tworzy technikę produkcyjną, a równocześnie tworząc naukę i technikę człowiek kształtuje również sam siebie, określa poziom wszelkiej wiedzy, zarówno naukowej jak i technicznej, niezbędnej dlań w procesie produkcji. Sens jednakże jego siły produkcyjnej polega na tym, że jego wiedza i umiejętności zaktualizować się mogą w procesie produkcji tylko przez zespolenie z odpowiednimi materialnymi środkami technicznymi. Proces produkcji jest zawsze określoną kombinacją czynników rzeczowych i osobowych, potencjału technicznego i odpowiedniego intelektualnego potencjału ludzi. Sam intelektualny potencjał ludzki bez odpowiadających mu środków technicznych pozostanie siłą nie wykorzystaną, zmarnowaną, i na odwrót – rzeczowy potencjał techniczny bez odpowiednio wykwalifikowanych ludzi również nie stanie się rzeczywistą siłą wytwórczą. Problem ten nasuwa bardzo poważne i skomplikowane problemy optymalizacji w zakresie rozwoju sił wytwórczych, problemy odpowiedniej korelacji między rozwojem nauki, techniki, procesów edukacji i samej produkcji oraz odpowiednich ich struktur. Ponadto jest wiele innych, które muszą być rozwiązane prawidłowo, jeśli nauka ma się stać rzeczywiście siłą wytwórczą.

dalej

Poziom ekonomicznego rozwoju

Poziom ekonomicznego rozwoju sprawia, że określone rozwiązania, choć wykonalne na płaszczyźnie technicznej, nie znajdą zastosowania ze względów ekonomicznych. Różne być mogą tego przyczyny. Innowacje zbyt kosztowne wymagają dalszych poszukiwań, aby zmniejszyć – jeśli to jest nowy produkt – koszty jego wytworzenia lub – jeśli innowacja dotyczy nowego procesu – aby zmniejszyć koszty związane z jego stosowaniem. Jednakże doskonalenie określonych rozwiązań technicznych, które nie znalazły jeszcze zastosowania, podobnie jak doskonalenie istniejących już technik i systemów ma wyraźne i ostateczne granice. W wyniku doskonalenia określone produkty, maszyny i procesy wytwórcze stają się coraz lepsze, wydajniejsze i tańsze. Pojawiać się mogą kolejne ich generacje. Ale przychodzi moment, kiedy jakiekolwiek możliwości doskonalenia zostały już wyczerpane i wyłania się konieczność znalezienia jakościowo odmiennych rozwiązań technicznych. Powstają nowe przedmioty i procesy wytwórcze. Radio tranzystorowe zastępuje radio lampowe, telewizja kolorowa czarnobiałą, konwertor tlenowy piec martenowslki, a w destylacji ropy naftowej metoda Burtona zastąpiona zostaje przez krakowanie termiczne, to przez metodę Houdry’ego, która z kolei ustępuje krakowaniu katalitycznemu.

dalej

N. Wiener i jego zdanie

Ponieważ procesy produkcji przedstawiają systemy przenoszenia, mogą więc być one opisane w modelach matematycznych, jeśli tylko zostaną sformułowane reguły przekształceń tych procesów. W tych modelach reguły przekształceń zostają sprowadzone do aksjomatycznej formy 10°.

dalej

Badania nad zmęczeniową wytrzymałością materiałów

W podwójnym sensie. Po pierwsze, technika dostarcza nauce instrumenty i aparaturę naukową, po drugie, rozwój techniki wysuwa nowe podstawowe problemy, . które stymulują badania naukowe. Z kolei stosowanie środków technicznych zrealizowanych w oparciu o zasady naukowe przyczynia się do doskonalenia teorii naukowych, tworzonych dla uzyskania praktycznych rozwiązań. Ilustracją może być mechanika budowli 42. Stosowano tu od dawna geometrię przekroju pręta, uznawaną przez długi czas za teorię doskonałą dla potrzeb praktyki. Ale późniejsze badania prostych naprężeń zginających przez pomiary sprężystości belki umieszczonej na dwu oparciach wykazały, że obliczone na podstawie prostej formuły zginania wielkości skrajnych napięć częściowo odchylały się od rzeczywistości. Odpowiednie poszukiwania pozwoliły K. Weberowi i R. Maillartowi opracować teorię środka ścinania dla cienkościennych form przekroju, co stanowiło rozszerzenie i pogłębienie geometrii przekroju pręta. Przez inżynierów stosujących zasady naukowe w swoim działaniu opracowana została teoria stabilności. Jest ona dzisiaj teoretyczną podstawą budownictwa lekkiego. Całkiem nowa dziedzina wyboczeń giętno-skrętnych została teoretycznie opracowana wyłącznie przez inżynierów.

dalej

Postęp naukowo-techniczny i zmiany organizacji pracy

Oczywiście racjonalne działanie w zakresie twórczości technicznej wymaga wiedzy odnośnie do relacji, jakie zachodzą pomiędzy rozwojem poszczególnych dyscyplin naukowych zarówno przyrodniczych, jak i technicznych a rozwojem poszczególnych gałęzi produkcji. Po prostu chodziłoby o określenie w sposób ilościowy efektów lub wpływu, jaki wywiera rozwój poszczególnych dyscyplin naukowych, poszczególnych rodzajów badań na różne gałęzie produkcji. Byłaby to szczególnego rodzaju tablica przepływów międzygałęziowych, uwzględniająca ilościowe powiązania między rozwojem nauki i produkcją na wzór tablicy przepływów międzygałęziowych W. Leontiefa, uwzględniającej zależności między różnymi gałęziami produkcji materialnej.

dalej

Okres realizacji cyklu nauka – technika – produkcja

Z ekonomicznego punktu widzenia sensowne są inwestycje wdrożeniowe, które pozwolą wytwarzać określony produkt w kolejnych coraz doskonalszych formach lub inny produkt, który zastąpi w użyciu poprzedni. Dlatego sensowną jest rzeczą opracowywać taki nowy produkt, z którego zrodzić się mogą kolejne lepsze lub nowe produkty, ą więc produkt, który stanie się początkiem całej rodziny produktów.

dalej

Społeczno-ekonomiczne uwarunkowanie rozwoju techniki

Nauka i technika posiadają swoją wewnętrzną logikę rozwoju, której nie mogą w zasadzie odmienić żadne zewnętrzne czynniki. Ale nauka i technika posiadają również uwarunkowanie społeczno-ekonomiczne. Wynika to z faktu, że naukę i technikę tworzą ludzie dla zaspokojenia określonych potrzeb. Zatem w rozwoju ekonomiczno-społecznym nauka i technika stanowiły zawsze środki realizacji określonych celów. Każde tworzenie i użytkowanie techniki implikuje akceptację lub wybór celów. Ono zawiera zatem element wartościowania. A kryteria określonych wartości zależą zawsze od całokształtu stosunków społecznych i ekonomicznych. Technika służy określonym potrzebom, ich realizacji, a te potrzeby zmieniają się odpowiednio do ogólnych warunków ekonomiczno-społecznych.

dalej

Matematyczne ujęcie procesów przyrody

Obecnie w zakresie nauk technicznych rozwijają się szczególnie te dyscypliny, które związane są z teorią systemów i sterowania. Obok klasycznej automatyki pojawiły się takie gałęzie, jak elektroniczna technika obliczeniowa, radiowe zdalne sterowanie, radiotelemetria, radiolokacja, radioastronomia, radiospektroskopia itd. Cechą wspólną tych wszystkich systemów są procesy przekształcania i wykorzystywania sygnałów w regulowaniu i sterowaniu. Cybernetyka jako ogólna nauka sterowania daje teoretyczną podstawę do ogólnych matematycznych metod analizy i syntezy wszelkich systemów. Wychodząc z ogólnoteoretycznych zasad i podstawowych pojęć cybernetyki, można dla rozwiązania określonego zadania wybrać z matematycznego aparatu cybernetyki metodę najbardziej właściwą do analizy określonego systemu. W bardziej skomplikowanych przypadkach cybernetyka daje ogólną orientację dla opracowania różnych metod

dalej

Analiza formuły «nauka jako siła wytwórcza» cz. II

Obok wiedzy teoretycznej w powyższym rozumieniu wyróżniamy wiedzę empiryczną, którą osiąga najczęściej na drodze doświadczenia i eksperymentowania. Jest to wiedza wielce niedoskonała, bez podstaw teoretycznych. My wiemy np., jak określone zjawiska zachowują się lub określone procesy przebiegają, ale nie umiemy tego wytłumaczyć teoretycznie, nie wiemy, dlaczego tak jest. Gdyby naukę ograniczyć jedynie do wiedzy teoretycznej i wyłączać z niej wiedzę empiryczną, wtedy bardzo zubożylibyśmy jej zasób. W amerykańskich ośrodkach badawczych związanych z tworzeniem nowej techniki panuje przekonanie, że większość naszej wiedzy jest raczej przypadkowa niż systematyczna, że w większości wypadków powstaje ona na drodze empirycznej, jest weryfikowana przez eksperyment i udoskonalana przez teorię 1. Podobne poglądy wypowiadane są również w radzieckiej literaturze naukowej. Na przykład B. Ukraincew powiada, że każda dyscyplina naukowa zawiera w sobie empiryczną i teoretyczną wiedzę 2. W jednych przeważa jeszcze wiedza empiryczna, w innych teoretyczna. Nawet tak dedukcyjna nauka, jak matematyka, nie jest pozbawiona w pełni wiedzy empirycznej.

dalej

Przepływ cieczy o pewnych idealnych własnościach

Przepływ „newtonowskich” cieczy wyraża równanie Navier-Stoke- sa M. Z punktu widzenia czystej fizyki określona prawidłowość jest poznana i uznana. Za pomocą tego równania i praw termodynamiki można rozwiązać w zasadzie wszystkie problemy teoretyczne. Ale równanie to nie pozwala na rozwiązanie wszelkich praktycznych problemów przepływu cieczy. Wymagało to stworzenia odrębnej nauki technicznej – mechaniki cieczy, która ujmowałaby problemy cieczy w sposób teoretyczny i z zastosowaniem matematyki, ale z punktu widzenia praktyki inżynieryjnej. Twórcą współczesnej mechaniki cieczy był Ludwig Prandtl, a jego teoria warstwy granicznej (przyściennej) wyjaśnia w sposób zadowalający rzeczywiste procesy przepływu cieczy. Dla potrzeb techniki, meteorologii, oceanografii i wielu innych nauk teoria warstwy granicznej spełnia wszelkie wymogi przydatności zarówno w zakresie poznania teoretycznego, jak i praktycznej zastosowalności. Teoria ta jest konkretyzacją i uproszczeniem abstrakcyjnych teorii ogólnych.

dalej

Organizacja badań i prac rozwojowych cz. II

W instytutach tych prowadzi się badania podstawowe, stosowane, prace rozwojowe, planowanie i projektowanie nowej produkcji. Praca instytutu nie kończy się bowiem z chwilą zrealizowania laboratoryjnie określonego projektu technicznego. Instytut współpracuje w zakresie praktycznego zastosowania projektu i wszelkich dokonanych wynalazków. Między różnymi rodzajami badań w instytutach przemysłowych zanikają na ogół wszelkie podziały i granice. Stąd też bardzo często te same osoby lub zespoły dokonują odkryć naukowych, odpowiednich wynalazków w zakresie nowych produktów oraz innowacji w zakresie procesów wytwarzania tych produktów 54.

dalej

Mechanizm rozwoju współczesnej rewolucji naukowo-technicznej

Z jednej strony racjonalne, zorganizowane działanie państwa i wszelkich ośrodków zaangażowanych w rozwoju nauki i techniki sprawia, że przyśpieszony zostaje proces praktycznego stosowania osiągnięć naukowych, z drugiej zaś strony coraz większy zasób poznania naukowego pozostaje praktycznie nie wykorzystany. Źródło owych przeciwstawnych tendencji w rozwoju cyklu nauka-technika-produkcja tkwi w istocie samego poznania naukowego. W istocie, między przedmiotem badań naukowych a stosowaniem ich wyników wzrasta oddalenie 22. Wzrasta dystans między nauką a codzienną rzeczywistością. Sto lat temu odkrycia fizyki i chemii czystej znajdowały się bardzo blisko spraw ludzkich i można je było konkretnie stosować bez większych wysiłków i nakładów. Sytuacja obecna jest bardzo odmienna. Zjawiska, jakimi zajmują się fizycy i chemicy w swoich badaniach podstawowych, są często bardzo oddalone od tych, które mogą prowadzić do praktycznego1 zastosowania, i w zasadzie nie można w sposób prosty i bezpośredni ująć związku między odkryciami i konkretnymi realizacjami, które wynikają z odkryć na gruncie prac rozwojowych,3. I jest to niewątpliwie jedna z podstawowych trudności, na jakie natrafiają ci, którzy są zainteresowani w doskonaleniu zastosowań nauki. Fakty świadczą, że prędzej czy później każde osiągnięcie nauki znajdzie praktyczne zastosowanie. Przyśpiesza się praktyczne wykorzystanie niektórych osiągnięć naukowych dlatego, że istnieje zapotrzebowanie na określone rozwiązania techniczne. Przyśpiesza się poprzez koncentrację wysiłku ludzkiego i środków materialnych. Ale ograniczoność tych środków nie pozwala na rozwijanie prac dla pełnego wykorzystania wszelkich osiągnięć naukowych, stąd mimo zewnętrznych wysiłków coraz większa część wiedzy naukowej nie znajduje produkcyjnego zastosowania.

dalej